Op 23 mei 2007 heeft een meerderheid van de gemeenteraad besloten tot het instellen van een onderzoekscommissie naar de dienst RO/EZ bestaande uit raad en college. De VVD, het CDA, de Stadspartij en D’66 waren tegen een gezamenlijk onderzoek omdat het niet zuiver is dat degene die fouten heeft gemaakt, deze zelf ook gaat onderzoeken. Deze partijen hebben gepleit voor een raadsonderzoek.
Over de voorgestelde onderzoekscommissie het volgende.
Twee van de drie onderzoekers zijn gerelateerd aan de PvdA, en de derde onderzoeker heeft eerder onderzoek gedaan in opdracht van de gemeente Groningen. Een van deze twee is oud burgemeester van Leiden, benoemd op 11 februari 1999. Jacques Wallage was nog tot 1 oktober 1998 fractievoorzitter van de PvdA Tweede Kamerfractie. Ook de tweede onderzoeker, dhr. drs. Andersson, heeft goede connecties binnen de PvdA. Andersson heeft in 2000 onderzoek gedaan naar het functioneren van het bestuur van de landelijke PvdA.
De derde onderzoeker, dhr. mr. L.J. Klaassen, oud-burgemeester van Zuidhorn, heeft connecties met de gemeente Groningen. Zo leidde hij in 2001 een onderzoek naar de samenwerking tussen het Natuursmuseum Groningen en de universitaire musea Volkenkundig Museum Gerardus van der Leeuw, Universiteitsmuseum en het Anatomisch Museum. ‘Een dergelijk museum zou de potentie hebben om uit te kunnen groeien tot een nieuw en interessant attractiepunt voor Groningen’(!), aldus het onderzoek. Hoe anders heeft dit inmiddels uit kunnen pakken nu PvdA wethouder Jose van Schie afgelopen woensdag het voorstel tot sluiting van het Natuurmuseum door de raad heeft geloodst.
In het raadsdebat van 23 mei 2007 over de affaire Europapark heeft PvdA fractievoorzitter Jacqueline Kinds het volgende gezegd, en ik citeer:
…’een onafhankelijk onderzoek laten instellen, wat mij betreft door een bureau dat nog nooit een onderzoek in onze stad heeft gedaan, althans niet binnen de gemeentelijke organisatie. Dat heeft mijn voorkeur.’
Om het politieke debat goed te kunnen voeren aanstaande woensdag heb ik vandaag aan het college van burgemeester en wethouders de volgende vragen gesteld.
Hebben de verschillende onderzoekers al eens vaker onderzoeken gedaan voor, naar of namens de gemeentelijke organisatie? Zo ja, wat voor onderzoeken waren dit en wanneer vonden deze onderzoeken plaats? Wat was de centrale vraagstelling en eindconclusie van deze onderzoeken, kort samengevat?
Het raadsdebat over het onderzoek wordt aanstaande woensdag 27 juni gevoerd in de raadszaal op het gemeentehuis.
De onderste steen moet boven, alle tegels dienen gelicht.
Of dat door voorgestelde aanpak gaat lukken is zeer de vraag.
U heeft groot gelijk twijfels te hebben.
Jan Boer
Over de “zware trojka”
De heer drs. J.K.T. Postma was in het verleden lid van de gemeenteraad van Groningen (1966-1974), toen drs. J. Wallage PvdA-fractievoorzitter was (1970-1972). Postma diende dus onder Wallage.
Conclusie: geen slimme zet van B & W c.q. burgemeester J. Wallage om Postma te vragen, hoewel hij zeker zeer bekwaam is, gegeven zijn functies en publicaties.
Zie: http://www.parlement.com/9291000/biof/17515 (drs. J.K.T. Postma)
Vanaf 1970 t/m 1981 was drs. J. Wallage lid van de PvdA-fractie in de Groninger gemeenteraad. In 1972 werd hij wethouder (ook als wethouder bleef hij toen lid van de PvdA-fractie; onder het monistische stelsel). Na de coup van Max van den Berg, Bert Barmentloo en Jacques Wallage tegen het toenmalige “meerderheidscollege” van B & W van PvdA, ARP, CHU en VVD. Jan Postma steunde als lid van de PvdA-raadsfractie Jacques Wallage in dezen.
Zie: http://www.parlement.com/9291000/biof/02686 (drs. J. Wallage)
De vraag is of er sprake kan zijn van een “onafhankelijk RO/EZ-onderzoek”, gegeven persoonlijke en politieke dwarsverbanden tussen Wallage en Postma. Verder is de PvdA-factor van de “zware trojka” behoorlijk dominant. Zonlicht en Ruimte is tegenstander van politiek-ambtelijke verkokering. Ook in de externe adviescultuur.
Namens Zonlicht en Ruimte,
Kees Huizenga
Als je een onderzoek opstart om een ons-kent-ons cultuur bloot te leggen en aan te pakken, gaat dat natuurlijk nooit lukken als je dat laat doen door lieden die daar deel van uitmaken of daaraan zijn gelieerd. De gang van zaken binnen RO/EZ en hoe men daar elkaars hand vasthoudt, is natuurlijk al jaren een schande voor deze prachtige Stad. Dit onderzoek is gedoemd te mislukken, althans de conclusie lijkt alweer bij voorbaat helder. En deze conclusie voegt dan weer een nieuw hoofdstuk toe aan het zeer discutabele functioneren en de blijkbaar onbegrensde macht van RO/EZ.
De relatie tussen de GKB-affaire van 1992 en de Europapark-affaire van 2007 wordt treffend verwoord door mr. B.G. Westerink, oud-wethouder van Groningen en Delfzijl. Zie zijn prachtige column van 11 mei 2007, getiteld: “Besturen of bestuurd worden”. Hij legt een causale relatie met de coup van Max van den Berg, Jacques Wallage en Bert Barmentloo van 1972. Het progressieve “programcollege”. Waarvan akte. Jan Postma was hierbij betrokken als raadslid! Zie: http://www.bertwesterink.nl
Ik citeer:
“Hier dringt zich een parallel op met het Groninger Kredietbank-debacle. Niet zozeer in de scandaleuze zin van het woord: toen verdampte 60 miljoen gulden gemeenschapsgeld; hier zijn de overschrijdingen waarschijnlijk gewoon ten goede gekomen aan de ontwikkeling van het park.
De parallel zit hem in het niet-functioneren van control-mechanismen. De transacties waartoe de directeur van de GKB overging, kon hij doen omdat zijn mandaat niet strak genoeg was vastgelegd, en er allerlei waarborgen als mede-ondertekening van uitgaven die een bepaald bedrag te boven gingen, niet in praktijk werden gebracht. De GKB-affaire was aanleiding voor een financieel-administratieve analyse, die doorbraak vormde voor erkenning van het belang van control, niet alleen van de financiële, maar ook van de juridische kwaliteit van het overheidshandelen. Men kan zeggen dat die lessen alweer sleets kunnen zijn geraakt in 16 jaar tijd, maar dat gaat voorbij aan de in de tussentijd versterkte positie van de raad met een griffie en de introductie van de rekenkamers.
Sinds de vorming van diensten, die zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de financiële en juridische kwaliteit van hun voorstellen en handelen, is het eenduidig dat de ambtelijke verantwoordelijkheid bij (het management van) de betreffende dienst ligt. Vroeger was deze eindverantwoordelijkheid centraal belegd bij de secretarie. Met het toedelen van de beleidsterreinen van deze diensten aan één portefeuillehouder, ligt er een directe verantwoordelijkheid met die wethouder. Jacques Wallage legde met zijn lichting in het begin van de jaren ´70 de basis voor deze veranderde opvatting over collegiaal bestuur. Vandaar dat men al lang niet meer simpelweg kan stellen dat het hele college van B&W, op grond van het beginsel van collegiaal bestuur, verantwoordelijk is voor (het niet melden van) kredietoverschrijdingen.
Een parallel met de GKB in de verantwoordelijkheidstoedeling is er ook, doordat de verantwoordelijk wethouder er toen ook pas een jaar zat. Verschil is dat toen de PvdA zich met hand en tand verzette tegen een gelijke toedeling van politieke verantwoordelijkheid aan de wethouder van Financiën.” Einde citaat.
Binnenkort zal de RO/EZ-Trojka gaan adviseren dat toezicht (control) duidelijk gescheiden moet worden van het RO/EZ-(top)management. Wethouder F. de Vries heeft hier ook reeds op gezinspeeld. “Het kan verkeeren!”
Er is een grote taak weggelegd voor de planeconomen van de dienst RO/EZ.
Namens Zonlicht en Ruimte,
Kees Huizenga
Zo’n onderzoek is toch helemaal niet nodig? Iedereen weet wat er aan de hand is. De PvdA is al sinds oktober 1917 aan de macht in Groningen. En alle ambtenaren zijn lid van de PvdA. Om het feest compleet te maken, zitten de ambtenaren ook nog eens zeer lang op hun plek, veel langer dan de wethouders.